Introductie

"Krippana " vandaag de dag wordt de term "ArsKRIPPANA" gebruikt, is een beschermde naam die in heel Europa en in de wereld van de kribbevrienden bekend is. Het begin van deze veeleisende tentoonstelling was vrij bescheiden. Het ambitieuze idee om het hele jaar door kerststallen te tonen, ontstond in de hoofden van enkele leden van de vereniging Aachener Krippenfreunde, nadat zij de kerststallen van de Keulse kerken hadden bezocht. De Akense plaatsvervangend bisschop E.W. NUSSELEIN beschreef het project in 1987 met de volgende woorden: "Het basisidee was niet alleen eenvoudig, het was schitterend. In het kleine romantische stadje Monschau in de Eifel, een populaire excursiebestemming in het drielandenpunt Duitsland, Nederland en België, waren er verschillende afgedankte fabrieken. Wereldwijd waren er talloze verzamelobjecten, die slechts door een kleine kring van mensen gedurende enkele weken van het jaar werden bewonderd. Daarna verdwenen ze in magazijnen en opslagplaatsen. Zo is het idee van KRIPPANA ontstaan. In de maanden van het jaar waarin de kerkkribben aan het zicht onttrokken werden, moesten ze worden samengebracht in een voor iedereen toegankelijke tentoonstelling". Sinds 1975 waren drie leden van de vereniging, de broers Hans en Hubert SCHEINS en Friedrich JANSEN, op zoek naar een geschikte kamer. In Höfen, een van de mooiste dorpen in de Eifel, vonden ze een voormalige zuivelfabriek naast een oude fabriek voor machineonderdelen. Het dorp was betoverend. De kamer was ook zeer schilderachtig, maar moeilijk toegankelijk en ongeschikt voor het vervoer van wiegjes. De enorme schoorsteen, een overblijfsel uit het industriële verleden, was versierd met een ster. Net als de ster die ooit de Drie Wijzen leidde, leidde hij nu de bezoekers, die elk jaar in grotere getale verschijnen. Van 1976 tot 1986 verliep alles relatief goed. De door de bezoekers betaalde entreegelden dekten de hoge kosten voor verzekeringen, alarmsystemen en brandbeveiliging. Hubert SCHEINS, die verantwoordelijk was voor de selectie van de kribben, overleed tijdens de werken voor de 10e tentoonstelling en Friedrich JANSEN, de organisator van de tentoonstelling, kort daarna. Ondertussen werd het gebouw steeds vaker bezocht en moest het worden aangepast aan de regelgeving. Al dit werk was gewoon te duur! Hans SCHEINS moest met grote spijt besluiten om de tiende tentoonstelling te annuleren.

Zo had het ook kunnen blijven, en het oorspronkelijke initiatief dat duizenden bezoekers bijna tien jaar lang plezier had gegeven, zou voor eens en voor altijd verdwenen zijn. Maar er was een vrome wens van mevrouw Anna BALTER uit Losheim. Het is dankzij haar en de ondernemersgeest van deze familie dat KRIPPANA voor de Eifel kon worden gered en bewaard. Besloten werd om een grote hal van 2500 m2 te bouwen, waarvan de achthoekige indeling gebaseerd was op die van de Kaiserdom in Aken en die bij uitstek geschikt was voor de bouw en tentoonstelling van de collecties. Er is rekening gehouden met de problemen die zich in het verleden hebben voorgedaan.

Hoewel het onmogelijk was om verschillende niveaus te vermijden, konden ze met elkaar verbonden worden door toegangshellingen, waardoor trappen vermeden konden worden. Deze oplossing maakte het gemakkelijker om rolstoelen te gebruiken en het materiaal te vervoeren tijdens de montage en demontage. De binnenmuren zijn deels zo ontworpen dat ze indien nodig kunnen worden verwijderd. Een architect uit St. Vither tekende de plannen en het nieuwe gebouw werd in een recordtijd van 6 maanden in Hergersberg-Losheim aan de Duits-Belgische grens gebouwd.

Tijdens de voorbereidingen voor de tentoonstelling in 1991 overleed ook de laatste overlevende van het oprichtende trio, Hans Scheins. Gelijktijdig met de dood van een grote kribbe-transportband ging ook de herinnering aan de tijd op de binnenplaatsen verloren, omdat er slechts enkele documenten waren bewaard.

Sindsdien heeft KRIPPANA getracht het werk in de geest van de stichters voort te zetten, maar tegelijkertijd een breder scala aan activiteiten te bestrijken, niet beperkt tot kerkkribben. Er werden regelmatig thematische tentoonstellingen gehouden. Soms verwijzen deze thema's naar een specifiek geografisch gebied (Afrika, landen van Midden- en Oost-Europa, Spanje, Sardinië, Centraal- en Zuid-Amerika), soms zijn het meer specifieke thema's, zoals het nieuwjaarsfeest, de sterzangers, de "koningsboon" (figuur verborgen in de taart voor de Driekoningen) en de gebruiken rond de Driekoningen, de acteertraditie rond de geboorte van Christus, .... In tegenstelling tot alle verwachtingen heeft het museum na de eerste voorzichtige stappen zelfs zijn activiteiten kunnen uitbreiden om het fenomeen kribbe bekend te maken en te verspreiden.

Door haar voorkeurspositie in de kribbewereld ziet KRIPPANA zichzelf ook als een showcase voor de huidige trends. U kunt hier bijvoorbeeld ook "maatschappijkritische" crèches zien, zoals u in de jaren tachtig van de vorige eeuw vaker in Duitsland kon zien. Verre van slechts een rustgevende voorstelling te zijn, nodigen ze de toeschouwer uit om diep na te denken over de betekenis van de geboorte van Christus en de betekenis ervan in onze hedendaagse samenleving.

Onlangs werden de beeldhouwers van het Shona-volk uit Zimbabwe in het licht gebracht. Picasso beschouwde de werken van dit volk, die uitsluitend met de hand gemaakt werden, als kroningen van moderne kunst. Ze zijn het resultaat van een nauwe dialoog waarin de Schepper zich door het materiaal laat leiden. Deze kunstenaars, afkomstig uit een voornamelijk animistische samenleving, vertegenwoordigden het motief van de geboorte van Christus als wereldpremière.

In 1989, na een eerste poging in Duitsland, vond de eerste kersttentoonstelling plaats in Hergersberg. Het was een gewaagde onderneming als men bedenkt dat toen, zoals vandaag de dag nog steeds, grote kerkkribben in recordtijd moesten worden ontmanteld en vervangen door particuliere creaties van veel kleinere afmetingen en in scène gezet in betoverende landschapsmotieven.

Deze eerste kersttentoonstelling viel samen met de creatie van een internationale kerstwedstrijd waaraan iedereen kon deelnemen, maar die verdeeld was in verschillende categorieën (hobby of professionele kunstenaars, kleuterscholen, scholen, jeugdbewegingen). In het jaar daarop heeft een voorgeschreven leidmotief de aanvragers kennis laten maken met een specifiek onderwerp.

In november 1991 werd de Belgische Vereniging van Kribbevrienden opgericht. Het bestaat uit enkele tientallen sponsors en experts. Deze vereniging heeft haar hoofdkantoor in het museum en is aangesloten bij de UNFOE-PRÆ, de World Association of Crib Friends, die haar hoofdkantoor in Rome heeft. In de zomer van 1992 vond op initiatief van de vereniging de eerste training plaats voor de bouw van oosterse wiegen en vervolgens voor de bouw van lokale wiegen. Een of twee cursussen per jaar vinden plaats tijdens de feestdagen of het adventsseizoen. In 1998 werd ook een opleiding voor het schilderen op de achtergrond en een opleiding voor kinderen van 8 tot 12 jaar gehouden, die zeer succesvol was en wegens plaatsgebrek niet alle aanvragers kon aanvaarden. Sindsdien vindt het elk jaar plaats tijdens de paasvakantie. Verschillende leden van de vereniging hebben ook andere cursussen gevolgd, zoals het maken van figuren, het personaliseren met gelijmde stoffen, het maken van santons of plantaardige materialen voor diorama's. In de 30 jaar van haar bestaan in België heeft KRIPPANA meer dan 5000 kribben ondergebracht, die door meer dan een miljoen bezoekers bewonderd werden. Sommige waren van opmerkelijke afmetingen en gewicht, andere waren met het blote oog nauwelijks zichtbaar. KRIPPANA stelt ook vandaag de dag nog steeds kerkkribben tentoon, maar ook de thematische tentoonstellingen zijn erg belangrijk voor KRIPPANA. Ze maken het mogelijk om de rijkdom te leren kennen van een kunst, soms veeleisend, soms populair, die verspreid is over de christelijke wereld.